Wspólność majątkowa a rozdzielność majątkowa małżonków
Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy prawa wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Jest to wspólność majątkowa łączna, co oznacza, że nie da się wyznaczyć procentowych udziałów męża i żony w należącym do nich majątku.
Ustawowa wspólność to podstawowy ustrój majątkowy małżonków. Powstaje, gdy przed zawarciem małżeństwa nie sporządzą oni żadnej dodatkowej umowy w tej sprawie. W świetle polskiego prawa istnieją jednak jeszcze trzy inne możliwe ustroje majątkowe, jakie mogą zaistnieć pomiędzy mężem a żoną:
- Zmodyfikowany poprzez zawarcie intercyzy ustrój wspólności majątkowej w zakresie szerszym albo węższym od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej;
- ustrój rozdzielności majątkowej, która powstaje w wyniku zawarcia intercyzy, ustanowienia przez sąd albo z mocy prawa, jeśli jeden z małżonków zostanie ubezwłasnowolniony, ogłosi upadłość lub dojdzie do orzeczenia separacji;
- ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, która powstaje w wyniku zawarcia intercyzy.
Majątek wspólny małżonków a osobisty majątek męża i żony
Małżonkowie, którzy nie zdecydowali się na rozdzielność majątkową, mają do dyspozycji majątek wspólny oraz swój majątek osobisty. W sytuacji, w której zakresu majątku osobistego nie ukształtowali umową, by sprawdzić, co do niego należy, muszą sięgnąć po art. 33 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zawiera on wyczerpującą listę praw i przedmiotów, które przy wspólności ustawowej wchodzą do majątków osobistych z mocy samego prawa. Są to:
- przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
- przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
- prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
- przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
- prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
- przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
- wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
- przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
- prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
- przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Jak przeprowadzić podział majątku przy rozwodzie?
Podział majątku małżonków nie musi być burzliwy. Może zostać przeprowadzony w sposób polubowny lub przed sądem w ramach sprawy rozwodowej. Wniosek o podział majątku wspólnego może zostać zawarty już w pozwie o rozwód składanym do sądu okręgowego. Nie istnieje coś takiego, jak uniwersalny wzór wniosku o podział majątku, jego treść zależy więc wyłącznie od Waszych potrzeb.
By jednak dokument okazał się skuteczny przed sądem, sporządzając go, skorzystajcie z pomocy obeznanego w sprawach rozwodowych prawnika. Doświadczony adwokat do spraw rodzinnych ze Szczecina będzie w stanie podpowiedzieć Wam rozwiązania, które usatysfakcjonują obie strony.
To bardzo ważne, by małżonkowie uprzednio ustalili wspólne stanowisko w drodze negocjacji przedprocesowych albo mediacji rozwodowych. Zasadą jest, że małżonkowie uzyskają równe udziały w majątku wspólnym, jednak z ważnych powodów każde z nich może żądać ustalenia nierównych udziałów.
