Synagoga bez synagogi

Starostwo szczecineckie zamierza sprzedać działkę, która - wg Komisji Regulacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowych - jeszcze w 1933 roku stanowiła własność Gminy Synagogalnej i zabudowana była budynkiem synagogi. Komisja powiadomiła starostwo o wszczęciu postępowania regulacyjnego w sprawie zwrotu działki z wniosku Gmin Wyznaniowych Żydowskich. Wnioskiem objęto również działkę przy ul. Nadrzecznej w Białym Borze.
Sprawa jest bardzo skomplikowana - informuje Grzegorz Waśkiel, rzecznik prasowy starostwa. - Komisja upomina się w zasadzie nie o tę działkę, na której stała synagoga. Synagoga stała w pobliżu zbiegu ulic 1 Maja i Jana Pawła II, tymczasem Komisja upomina się o teren nad rzeczką, co do którego są wątpliwości czy istotnie był własnością Gminy Żydowskiej.
W miejscowym planie zagospodarowania sporny teren przeznaczony jest na potrzeby oświaty ponadpodstwowej. Jest jeszcze wiele innych niejasności. Po wojnie teren ten nigdy nie był własnością gminy żydowskiej. Przed wojną właścicielami byli obywatele niemieccy żydowskiego pochodzenia.
Trzeba też wyjaśnić, o którą działkę chodzi - mówi Grzegorz Waśkiel. - Ponadto, dlaczego ma być zwracane mienie byłym obywatelom niemieckim, a co z resztą majątku przejętego przez Polskę w 1945 roku? Takich pytań - również w kontekście prawa międzynarodowego rodzi się więcej. To wszystko wymaga wyjaśnienia.
Wątpliwości jest wiele, a starostwo ma udzielić odpowiedzi na wniosek komisji do końca września. Po szczecineckiej synagodze nie ma już żadnego śladu. Została spalona w tzw. "Noc Kryształową" w listopadzie 1938 roku. Później rozebrano resztki do fundamentów. W miejscu zbliżonym do lokalizacji świątyni stoi obecnie internat Zespołu Szkół Zawodowych. Najprawdopodobniej sprawy nie uda się załatwić na szczeblu powiatu.