Miasto duchów

W 1933 roku Niemcy rozpoczęli budowę olbrzymiego poligonu wojskowego na terenach, gdzie dziś znajduje się Borne Sulinowo. W 1945 r teren ten w niepodzielne władanie przejęli Rosjanie. W październiku 1992 roku wyjechał ze stacji kolejowej Borne Sulinowo ostatni wagon z żołnierzami około 15-to tysięcznego kontyngentu 6 Nowogrodzko-Witebskiej Gwardyjskiej Dywizji Armii Rosyjskiej. Miasto przejęła trzecia z kolei armia. Tym razem 400-u żołnierzy 41 Pułku Zmechanizowanego Wojska Polskiego wkroczyło do miasteczka, by je chronić przed ...dewastacją i kradzieżami. 5 czerwca 1993 roku Borne Sulinowo zostało przekazane władzom cywilnym i od tego czasu dynamicznie się rozwija. Kilkanaście kilometrów na południe od Bornego znajduje się drugie miasteczko, na niemieckich mapach topograficznych znacznie większe od Bornego. To Kłomino, miejscowość, która do dziś czeka na mieszkańców. W czasach "niemieckich" istniał tu obóz jeniecki, w którym więziono m.in. Francuzów, Polaków i Rosjan. Przebywał w nim m.in. Leon Kruczkowski, płk Dzierzykraj-Morawski i wielu innych. Oprócz obiektów obozowych i wojskowych znajdowało się tu wiele budynków służących cywilom. W Kłominie znajdował się m.in. budynek podobny do znajdującego się do dziś w Bornem domu oficera. Rosjanie rozebrali go, a uzyskane materiały przewieźli na plac budowy Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie jako "dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego". Pomimo takiej gospodarki w Kłominie pozostało jeszcze wiele obiektów do zagospodarowania. Jest kilkanaście budynków mieszkalnych, które po niewielkim remoncie nadają się do zasiedlenia. Pozostały również koszarowce, i budynki gospodarcze. Jest woda i elektryczność, oczyszczalnia ścieków i centralna kotłownia. W ciągu minionych 10 lat wiele było koncepcji zagospodarowania tego miasteczka. Proponowano stworzenie tu m.in. ośrodka dla deportowanych, zakładu karnego, a ostatnio planowano sprowadzenie do Kłomina Polaków z Kazachstanu. Plany te spełzły na niczym ze względu na brak pieniędzy. Samorząd Bornego sam sobie z tym problemem nie poradzi. Ostatnio ogłoszono oferty sprzedaży poszczególnych obiektów. Jednak położenia zdala od głównych traktów komunikacyjnych i brak miejsc pracy powoduje, że nikt się nie zgłasza.
Sami się z problemem Kłomina nie uporamy - twierdzi burmistrz Bornego Sulinowa Józef Tomczak. - Moi poprzednicy próbowali i nie wyszło. Teraz próbujemy indywidualnie, chociaż szanse są niewielkie. Potrzebne jest wsparcie władz centralnych.
Kłomino to nie Borne Sulinowo, gdzie przy pomocy rządowych środków specjalnych przywrócono je życiu. Tu samorząd pozostał sam. Obecnie w opuszczonym miasteczku zamieszkują tylko leśnicy.
Na terenie poligonu w czasach "radzieckich" powstało jeszcze jedno mini-miasteczko. Znajdowały się tam budynek dowodzenia, koszarowce, garaże, hydrofornia, sklepy, kino i bloki mieszkalne. Znajdowały się tu również silosy wyrzutni rakiet dalekiego zasięgu z głowicami atomowymi. Dziś teren ten jest totalnie zdewastowany. "Poszukiwacze złomu" zabrali nawet drzwi, których jedno skrzydło ważyło ponad 4 tony. Czy to samo zagraża Kłominu?